Elk doek moet een bestemming hebben

7 september 2013

canvasklin1.jpeg

Het gebeurt mij niet dagelijks dat ik een schilderij cadeau krijg en al helemaal niet dat het speciaal voor mij is geschilderd. Eerder dit jaar verraste Matthijs van Amsterdam, die ik nog nooit ontmoet heb, mij met een dergelijk geschenk. Wie is de man achter dit gebaar en achter de gebroken lijnen met kleurige vlakken en verfspetters, wiens werken wel eens met die van de bekende Amerikaanse schilder Jackson Pollock worden vergeleken?

De lezers van Goran Tribusons nieuwe misdaadroman Andermans zaken zullen hem in de colofon aantreffen, als co-auteur van de kaft. KLINs vaste illustrator Damir Šegon had een schilderij nodig waar de wanhopige politie-inspecteur Banić met zijn handen in zijn haar naar zou staan kijken. Stijl hoofdpijnisme, zoals Tribuson dat heeft bedacht en ik zo heb vertaald. Al had ik mijn twijfels of wij voor de illustratie met deze weinig vleiende benaming medewerking zouden vinden, wist Damir mij te overtuigen dat het wel goed zou komen. En gelijk dat hij had!

Geen namen, alleen nummers

cover_andermans_zaken def kleiner

‘Als de politie-inspecteur hoofdpijn krijgt van de chaos op het doek voor zijn ogen, dan heb ik mijn werk goed gedaan. Dan past het precies!’ vertelt Matthijs bevlogen. ‘Mijn schilderijen zijn emotie-gedreven, ontstaan uit het gevoel. Soms is dat woede, innerlijke onrust of opstandigheid die ik op het doek kwijt kan. Daarna ga ik de chaos op het canvas verder te lijf, die ga ik een beetje ordenen. Zo komen er verflagen over elkaar waar je je bijna in kunt verliezen en waar je steeds iets nieuws in ziet. De kijker moet zelf voor de interpretatie zorgen, ik wil hem daarin niet sturen. Daarom geef ik mijn schilderijen ook geen namen, alleen nummers. Op de kaft van het boek is een stukje van “#6” te zien.’

Canvas 6 Banić

Schilderen is voor Matthijs van Amsterdam een creatieve uitlaatklep naast zijn baan. Hij heeft een atelier aan huis waar hij schildert, altijd met muziek erbij. Punk, voegt hij desgevraagd toe.

Rekenformule

Ook al praat hij rustig, er spat rebellie van zijn woorden af: ‘Ik wil niet denken in kaders en hokjes, daar word ik opstandig van. Door de media worden wij allemaal in een en dezelfde richting gedreven. Over wat wij mooi moeten vinden en hoe wij moeten zijn. Ik ben bijvoorbeeld ook tegen massaproductie in de kunst, tegen het spul dat machinaal wordt gemaakt. MvA1
Kunstwerken moeten prikkelen om er steeds iets nieuws in te ontdekken. Ook vind ik dat kunst laagdrempelig moet zijn, voor iedereen bereikbaar. Zo ben ik met mijn werk begonnen. Eerst gaf ik de doeken weg voor een paar biertjes, daarna kreeg ik wat geld voor het materiaal. Nu heb ik er een rekenformule voor bedacht, waar je de afmetingen en de kleuren kunt bestellen. Helemaal op maat en naar wens en nog steeds aantrekkelijk geprijsd, denk ik zo. Maar in de compositie moet je me vrij laten, die komt uit mijzelf.’

Zoals in het canvas voor KLIN?

‘Ik vond het leuk dat ik een kans heb gehad om mijn werk op het boek afgebeeld te zien. Daar wilde ik iets terug voor doen. Ik weet niet veel van Kroatië af, maar in dat doek heb ik enkele kleuren van de vlag verwerkt. De rest kwam vanzelf. Voor mij zitten er weer nieuwe elementen in, ik heb er nieuwe grenzen mee opgezocht. Ik hoop dat het je aanspreekt. Het blijft een eigenzinnige stijl; je moet er van houden.’

Twee constanten

MvA2

Matthijs vindt dat elk doek een bestemming moet hebben. Eenmaal klaar, zijn ze snel weg uit zijn atelier. Hij wil niet tussen zijn oude werken zitten, maar bewegen, innoveren en voorkomen dat schilderijen tot eenheidsworst verworden. In zijn techniek is hij vooralsnog vasthoudend, hij gebruikt plamuurmessen voor de vlakken en de lijnen en kwasten slechts om verf te gooien en te druppelen. Maar in elk doek brengt hij unieke nieuwe elementen aan. ‘Eigenlijk zijn er twee constanten in mijn schilderijen. Dat zijn de lijnen en ik, de maker,’ zegt hij tot slot van het gesprek dat nog lang door zou kunnen gaan.

Niet alleen het geschenk vind ik prachtig; ook zijn gedachten over de voortdurende vernieuwing spreken mij aan.

Wil je werken van Matthijs van Amsterdam zien? Word vriend van zijn pagina op Facebook, of nog beter: kom naar de overzichtsexpositie georganiseerd door Terra art projects bij het CKC in Zoetermeer tussen 4 en 27 oktober 2013!