Goran Tribuson: De diepere kant van de baai

22 november 2019

De derde misdaadroman van Goran Tribuson met rechercheur Banić in de hoofdrol speelt zich af in Kroatië in december 1990.

Vlak voor de oorlog

Het land is nog een onderdeel van Joegoslavië, maar de afsplitsing hangt al in de lucht. De maatschappelijke veranderingen en de politieke omwenteling zijn volop gaande. Er is meer individuele vrijheid, meer mogelijkheden, alleen moeten de mensen er nog aan wennen. De communisten hebben formeel hun positie verloren, de stoelendans om de macht is begonnen en er heerst een gespannen vrede. Het broeit.

Banić is weg bij de politie en werkt in zijn eigen privé-agentschap. Zijn kantoor-aan-huis zit in de doorgang naar de eerste pornobioscoop van Zagreb waar de bezoekers al vanaf negen uur in de ochtend terecht kunnen. Er is veel om in te halen, ook op dat vlak. Zoals in al zijn romans, geeft Tribuson een plastisch en kleurrijk beeld van de dynamiek in de Kroatische samenleving.

Een vermissing

Banić’ werk is er niet interessanter op geworden sinds hij de politie heeft verlaten. Zijn meeste opdrachten houden in dat hij overspelige vrouwen moet volgen en bewijzen van hun ontrouw verzamelen in opdracht van hun overbezette mannen. Totdat er uiteindelijk een vage opdracht opduikt die, uiteraard, totaal anders blijkt te zijn dan wat de mysterieuze antiquariaathouder Kosor, de man die Banić inhuurt, hem liet vermoeden.

‘Heer Kosor,’ onderbrak Banić hem, ‘zeg liever waarvoor u mij nodig heeft. Ik ben hier namelijk voor mijn werk. En wel bij wijze van uitzondering omdat klanten normaal gesproken naar mij toe komen. Ik ben geen tapijtreinigingsdienst of loodgieter die aan huis komt…’
‘Oké, oké, ik begrijp het al,’ knipperde Kosor met zijn ogen en hij gebaarde met zijn handen alsof hij Banić wilde stoppen. ‘Aan uw brutaliteit is te merken dat u een ex-politieman bent. Ik zal het u vertellen. Ik wil dat u mijn vrouw vindt.’
‘Daar zijn contactadvertenties voor, koppelaars, datingbureaus…’
‘Even geen politiehumor!’ reageerde Kosor met zijn vermoeide, vinnige stem. ‘Het gaat om de vrouw die mij meer dan een jaar geleden heeft verlaten. Tegen mijn wil en tegen mijn gevoelens in…’
‘Wacht even,’ onderbrak Banić hem en hij pakte zijn notitieblok. ‘Hoe heet ze?’
‘Viktorija.’ Kosor keek hem aan alsof hij niet begreep dat Banić dat niet wist.
‘Viktorija Kosor dus,’ sprak Banić afwezig boven zijn notitieblok dat hij op zijn knie had gelegd.
‘Nee, ze heeft haar oude naam behouden. Ze heet Viktorija Grubić. Ze is precies veertig nu. Ze is beeldschoon, bruin haar… rode…’
‘Wellicht beter om mij haar foto te geven en deze lyriek te bewaren voor uw dagboek!’
Kosor bekeek hem boos en trok zonder iets te zeggen de bureaula open, vond een polaroidfoto en gaf deze aan Banić.
De vrouw op de foto was werkelijk mooi, maar ook mysterieus. Het leek hem dat zo’n gezicht kon passen bij honderden verschillende karakters.
‘Waarom is ze bij u weggegaan?’ vroeg Banić terwijl hij de foto in de binnenzak van zijn jas stopte.
‘Dat is zeer privé… daarover wil ik liever niet…’
‘Heeft ze familie, vrienden… of…’
‘Ik heb liever dat u haar familie er buiten houdt!’ zei Kosor resoluut.
‘Hoort u eens, heer Kosor!’ Banić begon zijn geduld te verliezen. ‘Dit is geen gezelschapsspel waarin ik op grond van zo min mogelijk gegevens zoveel mogelijk oplossingen moet aandragen, maar een serieus onderzoek! Als u wilt dat…’
‘U zou eens moeten weten hoe graag ik dat wil!’ zei hij ontroerd en hij keek dwars door Banić de verte in, waarschijnlijk naar het zoete verleden.

Het verhaal leidt hem meerdere malen uit Zagreb naar het paradijselijke eiland Lošinj, alleen is dit paradijs in december een stuk minder idyllisch dan in de zomer. Banić brengt zelfs zijn kerstavond door op de snelweg, wat ook weer niet zo vreemd is voor deze verstookte minimalist, zoals de schrijver hem aanduidt.

Een rasechte misdaadroman

Alle ingrediënten van Tribusons beste misdaadproza zijn aanwezig: een plot met onverwachte wendingen, de nodige afleidingen en dwaalsporen, de slechtgehumeurde rechercheur, zijn privéproblemen en zijn liefde voor jazz. Vermakelijk, indringend en net even anders. In serie met de eerste twee delen wordt het beeld van Kroatië in het nabije verleden steeds completer.

Goran Tribuson: De diepere kant van de baai, de derde zaak van rechercheur Banić
Vertaling: Sanja Kregar
Redactie: Enrico Versteegh
Omslagontwerp: Alira Hrabar-Oremović
284 bladzijden
ISBN 978-94-92160-16-4
Prijs: € 24,50
Kleine oplage
Voor de kerst in de winkels. Je kunt het boek nu