Nederlandse première voor Miro Gavran

12 juni 2018

Geschreven door Sanja Kregar

Nederlandse première voor Miro Gavran – Kroatië’s meest vertaalde auteur, Miro Gavran, is na dertig jaar terug op het Nederlands toneel. Onder regie van Hanna Grosfeld-Buda en musicale begeleiding van Deborah Jacobs hebben de acteurs Rimanta Tavo en Bart Mathijssen de komedie De pop in première laten gaan. De opvoering op 8 juni jl. was een onderdeel van het drieluik op de thema’s identiteit, vrijheid en integratie van het project Magische Grenzen. Gezamenlijk hadden wij een volle zaal, een diversiteit aan gasten en eregasten zoals de Kroatische ambassadeur, Poolse vice-consul en de wethouder van cultuur van Breda, en een vol avondprogramma.

Miro Gavran – 14e première komedie De pop

De Kroatische schrijver en toneelschrijver Miro Gavran (hier) is een begrip. Zijn toneelstukken, zo’n vijfentwintig, zijn vertaald in meer dan dertig talen en hebben wereldwijd honderden uitvoeringen gehad: van Japan, Rusland, Indië, Midden-Oosten, Rusland, Europa tot de Amerika’s en Australië. Gavran is een van de weinige levende schrijvers vandaag met een eigen theaterfestival buiten de grenzen van zijn eigen land. Zo wordt zijn Gavranfest, waar uitsluitend zijn stukken worden gespeeld, regelmatig gehouden in Slowakije, Polen en Tsjechië. Onlangs was het achtste Gavranfest in Praag.
Ook in het Nederlands taalgebied is Gavran eerder opgevoerd. In 1988 ging zijn allereerste toneelstuk, Creonts Antigone, in première bij het Ro Theater in Rotterdam onder de regie van Hubert Fermin. In 2012 stond zijn Tsjechov zegt Tolstoj vaarwel op het toneel van Theater aan de Stroom in Antwerpen; regisseur was deze keer Rob Snijers.

Vertalingen van zijn proza zijn sinds 2013 beschikbaar in het Nederlands. In 2013 was Gavran opgenomen in de anthologie van het nieuwe Kroatische proza in het Nederlands, Voetbal, engelen, oorlog. Het boek is inmiddels uitverkocht, maar een deel ervan is in e-vorm verkrijgbaar in onze webshop (zie hier). Zijn bekroonde roman uit 2011, Kafka’s vriend, een geromantiseerde biografie van de beroemde schrijver, is overal in Nederland en België te koop als boek en e-boek, zo ook in de webshop van KLIN.

En nu, dertig jaar na zijn eerste introductie in Nederland, heeft weer een première plaatsgevonden.

De Nederlandse pop

De komedie De pop, over een man die na teleurstellingen in zijn voorgaande relaties nu maar een pop als partner neemt, is grappig, actueel en universeel. Niet voor niets is deze komedie op vier continenten in première gegaan (zie hier). De Nederlandse voorstelling is gemaakt op basis van mijn vertaling, in scenariobewerking en interpretatie van de regisseur Hanna Grosfeld-Buda. Deze pop is grotesk en menselijk, met veel aandacht voor de ontwikkeling van emotionele lijnen gedurende het spel. Van stroef en mechanisch aan het begin, transformeren beide personages in zachtere, gevoeligere versies van zichzelf aan het einde. Hoe dit bij een pop mogelijk is, legt ze tegen het einde van het stuk glashelder uit in haar monoloog.
Het minimalistische decor en een ingetogen muzikale begeleiding van Deborah Jacobs vormen een passende achtergrond voor de kunsten van het acteursduo Rimanta Tavo en Bart Mathijssen.

Multicultureel en divers

Het zal je niet zijn ontgaan dat de betrokkenen bij dit stuk een divers, multicultureel gezelschap vormen. Precies dat, verschillende ethnische groepen in Nederland met elkaar in verbinding brengen, is de motor en het motto van het project Magische Grenzen van de Stichting Buda Staging Performance, de producent die deze première tot stand heeft gebracht. Laten wij hopen op een succesvolle voortgang van het project en op meerdere voorstellingen van De pop. Een korte opname van de voorstelling is in bewerking. Onderste foto: regisseur Hanna Grosfeld-Buda.