Scherp over Kroatië

22 mei 2015

Door Judith Kroon

‘Prachtig land, Kroatië, bevestigt iedereen die het heeft bezocht. Met bewoners die men het liefst de zee in zou drijven, vindt iedereen die ze heeft leren kennen.’

Marinko Koščec

Zo begint Marinko Koščec zijn artikel in de nieuwste editie van het literaire tijdschrift Das Magazin. Samen met andere Oost-Europese schrijvers is Koščec te vinden in de rubriek Literair wereldnieuws, waarin hij een beschrijving geeft van zijn thuisland Kroatië. Zijn stuk is geschreven in een stijl die kenmerkend is voor de Kroatische auteur, essayist en vertaler: scherp, experimenteel en kritisch, met een vleugje humor. In Das Mag vertelt Koščec op een licht spottende manier over de tekortkomingen van zijn land: de politiek, de mensen, de manier waarop het land wordt aangeprezen in de toeristische sector. ‘Een klein land voor een grote vakantie. Dat is helemaal waar: er is niets te doen in Kroatië, men raakt er snel in vakantiestemming.’

Das-mag-14-3D

Koščec studeerde aan de Universiteit van Zagreb en vervolgde zijn studie in Parijs. Hij debuteerde in 1999 met de roman Het eiland onder de zee. Doordat hij enkele jaren in het buitenland heeft gewoond heeft Koščec een scherpe observatie van het leven in West-Europa, wat in veel van zijn werken terug te vinden is. Over Kroatië zelf is hij niet minder kritisch, en hij schrijft hierover (zowel in zijn essays als in zijn romans) met een aangename zelfspot. Hij is eigenzinnig in zijn schrijfstijl, met gedurfde beschrijvingen en sprekende beelden. Zijn boeken zijn experimenteel en onvoorspelbaar, zijn verhalen vooral op de wereld gericht: hij behandelt veel problemen in de huidige wereld, en geeft hierbij kritiek op maatschappijen uiteenlopend van oost naar west, van Schotland tot China.

Typisch Koščec

Het stuk in Dag Mag is een typisch (maar hierdoor niet minder indrukwekkend) voorbeeld van Koščec’s werk. Het is rebels, het is even kritisch en verwijtend als verwonderend en humoristisch. Hij is genadeloos in zijn typeringen en hij weet zijn kritiek op een scherpe, maar nog steeds geestige manier te brengen. Tussen de regels door is echter toch een onvoorwaardelijke liefde voor zijn Kroatië te lezen. Hij komt hierdoor op de lezer over als iemand die de negatieve kanten van zijn land en haar bevolking op een niet mis te verstane manier blootlegt, maar die daarnaast permanent zijn zorg uitspreekt over de situatie in zijn vaderland. Zijn manier van schrijven prikkelt de nieuwsgierigheid van de lezer, waardoor die de situatie in het land zelf zou willen ervaren om de Kroatische cultuur beter te leren kennen.

Bij KLIN verscheen van Koščec eerder dit jaar de dystopische roman Een centimeter vanaf het geluk, en ook hierin spreekt hij zijn kritiek uit over de maatschappijen waarin zijn personages leven, vooral door zijn pessimistische beschrijving van hun toekomstperspectieven. Ondanks dat zijn scherpe (en hierdoor altijd rake) observaties soms neerslachtig zijn, is zijn manier van schrijven over deze samenlevingen gepassioneerd en intrigerend.

En verder deze maand

Behalve een publicatie in Das Mag is er deze maand ook aandacht voor Marinko Koščec tijdens de zevende editie van de Amsterdamse Boekennacht op vrijdag 29 mei. Uitgever en vertaler Sanja Kregar zal tijdens deze avond bij boekhandel Pegasus ingaan op Koščec’s leven en werk. Tijdens deze avond zal ze proberen haar passie voor de Kroatische literatuur en voor deze schrijver met het publiek te delen.

posteropstand

Het evenement zelf staat bekend om haar vele tentoonstellingen en lezingen over schrijvers, dichters en wetenschappers in verschillende boekhandels in Amsterdam. Bij boekhandel Pegasus is het programma gevuld met lezingen over Slavische schrijvers en dichters. De muziek wordt verzorgd door leden van het Slavisch Toneel en Rusalki. Zeer toepasselijk heeft de boekennacht dit jaar het thema ‘Opstand’. Dit onderwerp is zeer actueel in de huidige maatschappij en past goed bij de visie van Koščec op de moderne samenleving.

Mocht u geïnteresseerd zijn in deze bijzondere avond, en specifiek de lezing over Koščec, kunt u hier het officiële programma van boekhandel Pegasus vinden. Het tijdschrift Das Magazin met Koščec’s kijk op Kroatië is te vinden bij deze verkooppunten. Meer informatie over Marinko Koščec zelf vindt u hier; ook kunt u er meer lezen over zijn romans Iemand anders (2013), Een centimeter vanaf het geluk (2015) en Handjevol zand (verwacht in 2017).

Volg ons op Twitter, like ons op Facebook